Emotikon (ang. emoticon), uśmieszek (smile, smiley), buźka to złożony ze znaków ASCII wyraz nastroju, używany oraz nadużywany przez użytkowników Internetu. Najczęściej przedstawia symboliczny ludzki grymas twarzy, obrócony o 90° w kierunku przeciwnym do wskazówek zegara, w licznych wariantach. Niektóre programy jak np. Microsoft Word czy Gadu-Gadu zamieniają wpisane znaki na buźkę nie przekręconą o 90°. Niektóre programy służące do komunikacji automatycznie zmieniają emotikony na ich graficzny odpowiednik. Obecnie w języku polskim rozpowszechniła się forma żeńska tego wyrazu - emotikona, emotka, emotikonka.

Słowo to powstało z połączenia angielskich słów emotion oraz console, co oznacza emocje wyrażane za pomocą konsoli. Innym wyjaśnieniem jest połączenie emotion i icon, jednak nim zaczęto używać bitmap jako ich substytutu były tylko ciągiem znaków. Obecnie często wypacza się ideę emotikonów wprowadzając grafiki reprezentujące przedmioty i czynności a nie emocje. Według pierwszego wyjaśnienia polska forma powinna brzmieć emotikon, a według drugiego emotikona. Właśnie dlatego to słowo jest używane zamiennie w formie żeńskiej i męskiej.

Według Mike'a Jonesa z Microsoftu pierwszy emotikon został przesłany 19 września 1982 roku - użyto go w wiadomości z Carnegie Mellon University. Inni twierdzą, że emotikony są o wiele starsze.

An emoticon (pronounced (IPA) [iˈmoʊtɪkɑn]) is a small piece of specialized ASCII art (usually two to five characters, always on a single line) used in text messages as informal markup to indicate emotions and attitudes that would be conveyed by body language in face-to-face communications. They are intended to be relatively simple to type, easy to recognize, and most commonly represent stylized facial expressions although occasionally other representations or imagery are also used.

With the advent of richer media in modern instant messaging and sophisticated web-based BBS systems these are often replaced in the display by a small graphic image (usually based on the generic smiley, although other evocative imagery such as hearts are also used).

Some users also use pseudo-html ( for "grin" or ... to mark appropriate sections) and BBSs that use BBCode have their own alternative markup for inserting graphic emoticons (:sad: :shocked: etc.) which can also be read as text markup on non-graphical browsers such as Lynx.

Emoticons developed as a form of paralanguage used as extended interpunction symbols in e-mail, instant messaging, online chat, bulletin board systems, and Internet forums where communication is rapid, and the lack of context in purely textual communications could lead to even simple statements being easily misinterpreted.

Often a smile is represented with a basic smiley :-). The colon represents the eyes, the hyphen is for the nose, and the parenthesis for the mouth. Many variants exist with different symbols substituted for the basic ones. The symbol for the nose is often omitted, for example :) or ;). When the colon is replaced with the equals sign, =), the nose is almost always omitted (so one would not see =-), for example).There are also such smilies as X ) and 8 ) This is also used to make figures, objects and animals.